De oosterse invloed
Een bloeiende economie
Japan was het eerste niet-westerse land dat een belangrijke internationale rol speelde. Het heeft de op een na grootste en, in termen van inkomen per hoofd van de bevolking, bloeiendste economie voortgebracht. Japan heeft een aantal takken van industrie van zijn handelspartners van de kaart geveegd. Twee andere niet-westerse landen, Zuid Korea en Taiwan, zijn belangrijke industrielanden geworden door het Japanse in plaats van het westerse industrialisatiemodel te volgen.
De fenomenale bloei van de economie van een land is een complexe aangelegenheid en niet te verklaren met een aantal simpele statements, maar duidelijk is wel dat er een aantal factoren aan ten grondslag hebben gelegen.
De mens in het middelpunt
De Westerse markteconomie is gebaseerd op consumentensoevereiniteit: de klant is koning. En het productieproces richt zich naar de preferenties van de consument zoals die op de markt tot uiting komen.
De Japanse economie kende een ander leidend beginsel, dat als antropocentrisme werd aangeduid; in het Engels: peoplism. Dat wil zeggen dat de mens in het middelpunt staat. Binnen de ondernemingen komt dit tot uitdrukking door de centrale plaats die de werknemer inneemt.
Analyse van de sterke opkomst van de Japanse economie heeft laten zien dat Japanse bedrijven zo goed presteerden vanwege hun sterke organisatiecultuur: volledig gecommitteerd en toegewijd personeel aan de organisatiedoelstellingen. ‘Ons team, ons doel, ons resultaat’.
Een managementbenadering ligt hieraan ten grondslag, waarin het personeel als belangrijkste en voor het succes van de organisatie doorslaggevende factor wordt beschouwd.
Er is een zodanige verbinding en constante wisselwerking tussen de kracht van de mensen en die van de organisatie waarin ze werken, waardoor het individuele en collectieve rendement aanzienlijk vergroot. Deze verbinding en wisselwerking is het toepassen van kwaliteitskunde in de bedrijfsvoering en kwaliteitskringen in Human Resource Management.
Op dit ogenblik is Japan nog steeds de leidende natie op het gebied van Kwaliteitskunde. Het Westen probeert dit met verscheidene ISO normen te evenaren.
Nuttige en geslaagde aspecten van het antropocentrisme zijn vandaag de dag nog steeds heel succesvol in het Westerse marktmodel. Het zijn beproefde rendementverhogende invalshoeken. Lantian Organisatieontwikkeling maakt hiervan gebruik.
In het licht van de langdurige moeilijkheden waarmee de Japanse economie is geconfronteerd is men inmiddels van uitsluitend deze gedachten terug gekomen en thans bepleit men ook in Japan hervormingen in de richting van het Westerse marktmodel. De ontwikkeling van de Japanse economie gedurende het afgelopen decennium bevat een aantal lessen die ook voor andere landen relevant zijn.